Podczas tegorocznego Forum Zarządzania Internetem IGF Polska 2025, organizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji, Związek Pracodawców Transport i Logistyka Polska zorganizował panel poświęcony jednemu z najważniejszych tematów współczesnych miast – danych jako fundamencie inteligentnej mobilności. Debata „Smart City zaczyna się od danych”, przygotowana we współpracy z firmą Bolt, zgromadziła ekspertów administracji publicznej, samorządów, biznesu oraz świata nauki.
Uczestnicy byli zgodni: inteligentne miasto nie rodzi się z technologii, lecz z mądrze zebranych, udostępnianych i wykorzystywanych danych. To one decydują o jakości usług, nowoczesnym transporcie i komforcie mieszkańców.
Cyfryzacja ma być dla ludzi – nie odwrotnie
Prezes TLP Maciej Wroński podkreślił, że rozwój Smart City musi zaczynać się od potrzeb mieszkańców, a nie od technologii. Jego zdaniem systemy mobilności będą działały dobrze tylko wtedy, gdy będą intuicyjne, proste i dostępne zarówno dla osób obytych z aplikacjami, jak i seniorów czy cudzoziemców.
– Cyfryzacja nie może być celem samym w sobie. Technologia ma rozwiązywać problemy, a nie tworzyć nowe – zaznaczył Wroński.
Wskazał również, że kluczowa dla wygody mieszkańców jest integracja usług – biletów, danych, platform i operatorów.
– Mieszkaniec nie powinien zastanawiać się, z której aplikacji skorzystać. Powinien po prostu wygodnie dotrzeć z punktu A do B – dodał Prezes TLP.
Według Prezesa TLP prawdziwie inteligentne miasto to takie, w którym różne systemy transportowe „dogadują się” ze sobą, a cyfrowe rozwiązania realnie ułatwiają życie.
Administracja: budowanie usług na solidnych fundamentach danych
Katarzyna Kopytowska z COI podkreśliła, że fundamentem nowoczesnych usług publicznych są rejestry państwowe, w szczególności system rejestrów państwowych (SRP), który od dekady umożliwia administracji szeroką interoperacyjność.
– Największe oszczędności powstają wtedy, gdy obywatel potrafi załatwić sprawę sam – w pełni cyfrowo, bez potrzeby angażowania urzędu – wskazała Kopytowska.
COI prowadzi obecnie głęboką modernizację rejestrów, projektując nowe funkcje wspólnie z użytkownikami, a nie „za biurka”. Priorytetem jest również szersze uznawanie dokumentów elektronicznych i ograniczenie wielokrotnego pobierania tych samych danych.
Samorządy: miasta toną w silosach danych – czas na odważne decyzje
Realne wyzwania miast przedstawił dr inż. Jarosław Bułka, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Transformacji Cyfrowej.
Zwrócił uwagę, że samorządy od lat zmagają się z długiem technologicznym, rozproszonymi systemami i brakiem standardów wymiany danych. Kraków zdecydował się na wirtualizację informacji z 256 systemów dziedzinowych, co pozwala budować bardziej zaawansowane modele ruchu oraz cyfrowego bliźniaka miasta.
– Chcemy zarządzać miastem w oparciu o wiedzę, a nie historyczne dane. Bez integracji na poziomie aglomeracji nie da się dziś prowadzić nowoczesnej polityki transportowej – zaznaczył Bułka.
Głos samorządu pokazał również bariery prawne, które utrudniają pełną cyfryzację – np. brak możliwości penalizowania naruszeń stref ruchu na podstawie nagrań z kamer.
Rząd: standardy i centralne platformy wkrótce zmienią krajobraz mobilności
Głos Ministerstwa Infrastruktury przedstawił Adrian Mazur, podkreślając, że Polska ma już narzędzia, z których korzystają nieliczne kraje UE – jak zintegrowany model ruchu, wykorzystywany do prognoz i planowania polityki transportowej.
Zapowiedział również trwające prace nad Krajowym Punktem Dostępowym do Danych o Ruchu i Przejazdach Multimodalnych, który ma ujednolicić standardy (m.in. NETex), scyfryzować rozkłady jazdy i stworzyć wspólny cyfrowy rejestr przystanków.
– Nie chodzi o to, by administracja rywalizowała z biznesem, tylko by dane publiczne i dane komercyjne uzupełniały się i tworzyły realną wartość dla mieszkańca – mówił Mazur.
Biznes: dane z mobilności współdzielonej to skarb dla miast
Karolina Wiater z Bolt przedstawiła perspektywę biznesu, podkreślając, jak dużą wartość mają dane z aplikacji mobilności współdzielonej.
W 2023 roku użytkownicy w Polsce wykonali ponad 111 milionów przejazdów – informacje o ich trasach i zachowaniach transportowych mogą znacząco wspierać modelowanie ruchu i planowanie infrastruktury.
Bolt prowadzi również projekty ograniczające wykluczenie cyfrowe, m.in. warsztaty dla seniorów z obsługi aplikacji w ramach miejskich inicjatyw.
Firma zwróciła także uwagę na konieczność cyfryzacji procesów regulacyjnych – dziś uzyskanie licencji wymaga wielokrotnego składania tych samych dokumentów w różnych urzędach, choć dane te już znajdują się w państwowych rejestrach.
Dane – wspólny język nowoczesnych miast
Panel jednoznacznie pokazał, że niezależnie od perspektywy – rządowej, samorządowej czy biznesowej – dane są najważniejszym zasobem w budowaniu inteligentnych i przyjaznych mieszkańcom miast.
To dzięki nim transport może być zintegrowany, usługi administracyjne proste i intuicyjne, a infrastruktura planowana na podstawie realnych, a nie historycznych informacji.
TLP będzie kontynuować prace i dialog w tym obszarze – jako organizacja zrzeszająca firmy transportowe będzie wnosić do dyskusji praktyczną perspektywę rynku oraz wspierać administrację i partnerów technologicznych w tworzeniu rozwiązań, które usprawnią funkcjonowanie sektora transportu.
Beata Gorczyca
Dyrektor ds. Komunikacji
