Komisja Europejska przyjęła 23 marca br. tymczasowe kryzysowe ramy prawne umożliwiające państwom członkowskim wykorzystanie elastyczności przewidzianej w przepisach dotyczących pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście inwazji Rosji na Ukrainę. Mogą na tym skorzystać także firmy transportowe.

W tymczasowych kryzysowych ramach prawnych dotyczących pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście agresji Rosji na Ukrainę, uznano że w całej gospodarce UE występują poważne zaburzenia. Aby temu zaradzić, przewidziano trzy rodzaje pomocy:

  • Ograniczone kwoty pomocy: Państwa członkowskie będą mogły ustanowić programy, w ramach których przedsiębiorstwom z sektora rolnictwa, rybołówstwa i akwakultury dotkniętym kryzysem będzie można przyznać do 35 tys. euro, a przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w pozostałych sektorach – do 400 tys. euro. Pomoc ta nie musi być powiązana ze wzrostem cen energii, ponieważ kryzys i środki ograniczające skierowane przeciwko Rosji wpłynęły na gospodarkę na wiele sposobów, w tym spowodowały fizyczne zakłócenia w łańcuchu dostaw. Udzielana pomoc może mieć dowolną formę, w tym dotacji bezpośrednich.
  • Wsparcie płynności w formie gwarancji państwowych i subsydiowanych pożyczek: Państwa członkowskie będą mogły udzielać (i) dotowanych gwarancji państwowych, aby zagwarantować, że banki będą nadal udzielać pożyczek wszystkim przedsiębiorstwom dotkniętym obecnym kryzysem; oraz (ii) pożyczek publicznych i prywatnych z dopłatami do oprocentowania.
  • Pomoc rekompensująca wysokie ceny energii

W ocenie TLP, transport powinien być w większym stopniu uwzględniony w przyjętych wytycznych Komisji Europejskiej i potraktowany priorytetowo jako jedna z bardziej poszkodowanych branż aktualną wojną na Ukrainie i zarówno obecnymi, jak i potencjalnymi przyszłymi sankcjami. Z zadowoleniem należy  jednak przyjąć fakt, że znalazł się w nich zapis, który umożliwia udzielanie pomocy publicznej firmom świadczącym pomoc humanitarną: „Transport uchodźców i materiałów humanitarnych zasadniczo nie podlega unijnym przepisom dotyczącym pomocy publicznej państwa, o ile państwo działa w ramach wykonywania uprawnień publicznych (w przeciwieństwie do prowadzenia działalności gospodarczej) i dopóki usługi transportowe nie są nabywane po cenach wyższych niż rynkowe.”

Oryginalny dokument prawny znajduje się w języku angielskim (w najbliższym czasie zostanie przez Komisję Europejską przetłumaczony na język polski).

Opracował:

Adam Dorywalski

Stały Przedstawiciel TLP przy UE