Niedobór kierowców zawodowych w Polsce nie jest już zjawiskiem przejściowym. Ma charakter trwały i strukturalny, a obowiązujące rozwiązania prawne zamiast ułatwiać przedsiębiorcom uzupełnianie braków kadrowych, w wielu przypadkach stawiają kolejne bariery w legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców.
Dla branży transportowej nie jest to problem istniejący wyłącznie w statystykach czy kolejnych stanowiskach do projektów ustaw. To codzienność polskich przewoźników – ograniczone możliwości realizacji kontraktów, przestoje pojazdów, rosnące koszty i utrata konkurencyjności.
Dlatego Transport i Logistyka Polska po raz kolejny zabiera głos w tej sprawie. Tym razem przedstawiliśmy szczegółowe uwagi do projektu ustawy o zmianie ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych ustaw (UD396).
Potrzebne są rozwiązania, które działają w praktyce
Naszym celem jest stworzenie takich regulacji, które pozwolą przedsiębiorcom realnie i sprawnie uzupełniać trwałe niedobory kadrowe, w szczególności w zawodzie kierowcy w międzynarodowym transporcie drogowym.
Jednym z najważniejszych problemów pozostaje wykaz zawodów deficytowych. Choć obowiązujące przepisy przewidują możliwość jego utworzenia, odpowiednie rozporządzenie do dziś nie zostało wydane. Prace nad jego projektem, rozpoczęte na początku roku, zostały natomiast wstrzymane. W efekcie mechanizm, który miał odpowiadać na trwałe niedobory pracowników, w praktyce pozostaje martwy.
Szczególnie trudno zaakceptować taki stan w przypadku kierowców zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym. Niedobór pracowników w tym zawodzie od lat ma charakter strukturalny, a brak skutecznych rozwiązań prawnych zwiększa niepewność przedsiębiorców i może prowadzić do ograniczania działalności w Polsce lub przenoszenia jej poza granice kraju.
TLP proponuje dwa warianty rozwiązania
W przedstawionym stanowisku zaproponowaliśmy dwa możliwe kierunki zmian.
Pierwszy zakłada obowiązkowe utworzenie wykazu zawodów, w których występują niedobory kadrowe, w drodze rozporządzenia wydawanego przez ministra właściwego do spraw pracy w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw gospodarki oraz spraw wewnętrznych.
Drugi wariant przewiduje utworzenie odrębnego wykazu zawodów deficytowych wykonywanych przez pracowników świadczących usługi transgraniczne. Przy jego tworzeniu uwzględniane byłyby nie tylko potrzeby rynku pracy, ale również bezpieczeństwo dostaw i konieczność zapewnienia ciągłości usług transportowych.
W obu przypadkach chodzi o jedno: rozwiązania dotyczące zawodów deficytowych muszą zacząć rzeczywiście funkcjonować, zamiast pozostawać jedynie możliwością zapisaną w przepisach.
Szybsza ścieżka dla transportu o strategicznym znaczeniu
Druga z kluczowych propozycji TLP dotyczy przedsiębiorstw o strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej.
Obecne kryteria tworzenia ich wykazu w praktyce pomijają specyfikę sektora transportu, spedycji i logistyki. Dlatego proponujemy, aby możliwość wpisania na tę listę uzyskały również przedsiębiorstwa prowadzące krajowy lub międzynarodowy transport drogowy rzeczy lub osób, których działalność ma istotne znaczenie dla ciągłości łańcuchów dostaw, bezpieczeństwa transportowego państwa lub funkcjonowania gospodarki narodowej i które zatrudniają średniorocznie co najmniej 250 pracowników.
Takie rozwiązanie pozwoliłoby kwalifikującym się przedsiębiorstwom transportowym korzystać z przyspieszonej ścieżki rozpatrywania spraw związanych z legalizacją pracy i pobytu cudzoziemców w Polsce, w tym kierowców wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe.
Każdy miesiąc zwłoki ma swoją cenę
Długotrwałe procedury legalizacyjne mają bardzo konkretne konsekwencje gospodarcze. To przestoje pojazdów, niewykorzystane zakontraktowane przewozy, kary umowne i utrata klientów. Niedobór kierowców ogranicza zdolności przewozowe polskich przedsiębiorstw i wpływa nie tylko na ich sytuację, ale również na funkcjonowanie krajowych i międzynarodowych łańcuchów dostaw.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku Polski, która pozostaje jednym z kluczowych graczy unijnego transportu drogowego. Brak możliwości sprawnego uzupełniania niedoborów kadrowych bezpośrednio osłabia konkurencyjność polskich przedsiębiorstw wobec przewoźników z innych państw UE.
Dlatego nie traktujemy tej sprawy jako jednorazowej interwencji. Konsekwentnie domagamy się rozwiązań, które pozwolą branży w sposób sprawny i przewidywalny zatrudniać pracowników z zagranicy tam, gdzie krajowy rynek pracy nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej liczby kierowców.
Bez kierowców nie ma transportu. Bez sprawnego transportu nie ma natomiast stabilnych łańcuchów dostaw i konkurencyjnej gospodarki. Dlatego zamiast kolejnych miesięcy oczekiwania potrzebne są rozwiązania, które zaczną działać w praktyce.
TLP deklaruje dalszy, aktywny udział w pracach legislacyjnych nad projektem UD396.
Pełne stanowisko TLP wraz ze szczegółowymi propozycjami zmian legislacyjnych publikujemy poniżej.
