Zaświadczenia A1 – niepokojąca opinia Rzecznika Generalnego TSUE

Zaświadczenia A1 – niepokojąca opinia Rzecznika Generalnego TSUE

9 listopada br Rzecznik Generalny przy Trybunale Sprawiedliwości UE wydal opinie w sprawie pod sygnaturą C-359/16 (Omer Altun/ Openbaar Ministerie). Sprawa przed Trybunałem, w ramach której wypowiedział się Rzecznik, odnosi się do zaświadczenia wydawanego pracownikowi, potwierdzającego jego ubezpieczenie w państwie członkowskim z którego został delegowany do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE (zaświadczenie A1, E 101).  

Brak takiego zaświadczenia jest postrzegany w części ustawodawstw państw członkowskich UE jako przesłanka do stwierdzenie istnienia pracy nielegalnej (np. Francja), a w konsekwencji, nałożenia na pracodawcę zagranicznego, delegującego pracownika, znaczącej kary finansowej a nawet zawieszenia możliwości świadczenia usługi/usług w państwie przyjmującym.

W opinii do ww. sprawy toczącej się przed Trybunałem Sprawiedliwości UE Rzecznik Generalny zaproponował, aby Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zaświadczenie E 101 (zaświadczenie A1), które jest wydawane przez państwo członkowskie pochodzenia pracownika na rzecz pracownika delegowanego w ramach UE nie wiązało sądu państwa przyjmującego, jeżeli stwierdzi on, że zaświadczenie to zostało uzyskane lub powołano się na nie w sposób noszący znamiona oszustwa. W takiej sytuacji, w ocenie Rzecznika, sąd lokalny może pominąć wydane zaświadczenie.  Tego typu oszustwa, w ocenie rzecznika noszą znamiona nieuczciwej konkurencji i podważają równość warunków pracy na krajowych rynkach pracy.

Należy podnieść, iż zgodnie z prawem europejskim właściwym dla koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych pracowników w UE (te przepisy są podstawą wydania zaświadczeń E 101/A1)  oraz dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, jedynie instytucja, która wydała zaświadczenie E 101/zaświadczenie A1 jest władna do jego podważenia i wycofania z obrotu, po przeprowadzeniu dochodzenia w państwie wysyłającym w zakresie warunków jego wydania. Innymi słowy, zaświadczenie polskiego ZUS może być tylko przez tą instytucję skutecznie podważone i wycofane.

Opinia Rzecznika stanowi w swej istocie przyzwolenie dla ingerencji instytucji zagranicznych w proces podważania i wycofywania zaświadczeń przez instytucje państwa wysyłającego (np. polskiego ZUS). Oczywiście ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii podejmie Trybunał Sprawiedliwości, niemniej opinia Rzecznika wskazuje z dużym prawdopodobieństwem kierunek tego rozstrzygnięcia.

Jest to szczególnie ważna kwestia dla transportu drogowego, gdyż kierowcy wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe traktowani są już od ponad dwóch lat jako pracownicy delegowani, a zaświadczenia A1 w coraz większym stopniu będą dotyczyć wszystkich kierowców zatrudnianych przez polskich przewoźników, a nie tylko pracowników spoza Unii Europejskiej. Mamy poważne obawy, że kwestia właściwości państwa, w którym za kierowcę odprowadzane są składki na ubezpieczenia społeczne, może być kolejnym instrumentem wykorzystywanym w celach protekcjonistycznych przez zachodnie służby kontrolne.

Translate »